Marathon interview Bert ter Schegget

Wat rechtvaardigt het marathoninterview als zodanig? Wat maakt het beter dat de interviewer en geinterviewde niet een half uur of een uur, maar vier, vijf uur bij elkaar zitten om met elkaar te spreken? En dat terwijl de luisteraar zonder enige verdere redactie kan meeluisteren? Er zijn er in de serie marathoninterviews van de VPRO waar de lengte mij een bezwaar lijkt. Of waar het interview eigenlijk een opeenstapeling van meerdere interviews is.

Het interview dat Hans Simonse met Bert ter Schegget had op 11 augustus 1989 is echter een voorbeeld van een natuurlijk voortgaand gesprek, waar de grote verdienste van de tijdsduur is dat het gesprek ook echt de diepte in gaat. De complexe positie van de theoloog en ethicus Ter Schegget tussen Christendom en atheisme, tussen linkse maatschappijkritiek en ook deel van de maatschappij zijn. Uiteindelijk komt er ook fikse kritiek op het liberale pluralisme, dat in 1989 misschien nog heel erg outlandish klonk, terwijl het anno 2007 veel duidelijker is wat Bert daar nu eigenlijk mee bedoeld heeft.

Daarbij gaat het over ethiek in verhouding tot technologie, over tolerantie en multiculturalisme en de afwijzing van bepaalde opvattingen (het voorbeeld Rushdie komt aan de orde). Je zou het interview wel drie keer moeten beluisteren om in de tentatieve, zoekende en intens subtiele opvattingen van Bert ter Schegget antwoorden besloten liggen die vandaag meer dan ooit actueel zijn.

Speaking of Faith - Beyond the Atheism-Religion Divide

Here is a quote from Harvey Cox's book The Secular City:

Athens and Jerusalem have created a whole history through their interaction with each other, and so have religion and secularization. In both cases, as soon as one achieves a kind of dominance, the other swoops back from exile to challenge it. When reason and intellect begin to ride high, they inevitably make unrealistic claims, and faith and intuition awaken to question their hegemony. Then, just as the sacral begins to feel its oats and reach out for civilizational supremacy, reason and cognition question its pretentiousness.

Harvey Cox makes an appearance in Krista Tippett's podcast Speaking of Faith to speak about the Atheism-Religion divide. A transcript of their conversation is available, as usually with SOF episodes. At the time when Cox wrote the Secular City (1965) he assumed, as many of his contemporaries, that religion was on the decline and especially in academic circles, religion would disappear. However, since the 1980's it has shown not to disappear, quite to the contrary.

I think what shows, is that questions of meaning and morality had remained. Traditionally this has been the field of religion and when Cox speaks of 'when Jesus came to Harvard' he doesn't claim academics are turning Christian, but rather use their traditional heritage (Christian in most cases, Jewish for many) as an entrance into these issues, but no longer in the traditional exclusionary sense. Hence, secular, in many ways they have remained. Secular academics do not exclude search for ethics, meaning and spirituality. Cox calls this 'part of the conversation'. The open phone line between Athens and Jerusalem.

Nederland en de eerste wereldoorlog

Komende week verschijnt het boek De Eerste wereldoorlog door Nederlandse ogen; Getuigenissen-verhalen-betogen. VPRO's OVT spreekt met samensteller Jacques Sicking. Nederland was weliswaar neutraal in de grote wereldbrand, maar de oorlog kon toch onmogelijk ongemertk voorbij trekken. Er was mobilisatie, er waren tekorten, vluchtelingen, Zierikzee werd gebombardeerd en er waren Nederlandse vrijwilligers in de strijdende legers.

De schrik zat er bij de Nederlanders net zo goed in. Jacques Sicking vertelt van het pacifisme dat opkomt, het anti-nationalisme en de oproep tot een supra-nationale Europese volkenbond. Behalve de waanzin van het Nationalisme, menen de programmamakers dat het nationalisme er niet minder van werd. Het voorgaande item had juist bij het populisme en eventueel nationalisme onder de Nederlanders in de jaren twintig en dertig stilgestaan. Ik denk dan zelf: dat is in de andere landen ook gebeurd. Uit de boeken van Remarque spreekt de gelijktijdige opkomst van Duits anti-oorlogsdenken en de nationalistische milities.

Sicking stelt zich ook op het standpunt dat de wereldberoemde oorlogsliteratoren die de Grote Oorlog opleverde in het buitenland (Sassoon, Barbusse, Remarque etc) een onderwerp in de literatuur representeren dat ook in de Nederlandse voorkomt, zowel in proza als in poëzie. Het lijkt een buitengewoon mooie bloemlezng te zijn. Het levert om te beginnen al geweldige podcast op.

Patrick Hunt on Hannibal (and more)

I have already reviewed a singular lecture Patrick Hunt gave on Hannibal's journey across the Alps. I have had some feedback from Stanford, boiling down to a rejection of my criticism how difficult it is to find their audio content. Too bad for them. By now I have found they are not the only one. More universities have given a monopoly to iTunes U and I fail to see how you could get those podcasts through other channels than iTunes.

Stanford makes it worse by not syndicating the content. If only one could extract the RSS url, one could bypass the iTunes bother and subscribe wherever one wants. Again, this is too bad for Stanford, but it is also too bad for the listeners and for exceptionally outstanding lecturers such as Tom Sheehan and the already mentioned Patrick Hunt. His Hannibal lecture was a true jewel and it turns out that Stanford has begun publishing a series where Hunt delves into his analysis in seven or more lectures of 90 minutes. EDIT: this situation has changed. Stanford has now syndicated its audio.

When I wrote about the singular lecture, I forwarded the link to Hunt and he replied by having me send his book: Ten discoveries that rewrote history. Yesterday I received that book (after my 95 year old neighbor had been hogging it for god knows how long). Soon I will write about that. Thank you very much Patrick.

Buitenlandcorrespondent - De Ochtenden

Een gesprek met NRC-correspondent Oscar Garschagen, die deze week zijn standplaats Tel-Aviv verruilde voor Shanghai. Hoe kijkt hij - na vier jaar verslaggeving vanuit Israël - aan tegen het Israelisch-Palestijnse conflict en wat wacht hem in China? Garschagen reageert ook op de stelling van een van zijn voorgangers, Joris Luyendijk, dat het voor een correspondent in het Midden-Oosten door propaganda-machinaties praktisch onmogelijk is te berichten wat er echt gaande is. Luyendijk won eerder deze maand de NS Publieksprijs met zijn boek Het zijn net mensen.

Dit is een reminder voor mij om het boek van Luyendijk, dat nog steeds op mijn nachtkastje ligt, verder te lezen. Ik had het wat wrevelig terzijde gelegd, omdat ik zijn analyse te simpel vond. Hij heeft wel gelijk dat de berichtgeving aan alle kanten door de partijen gemanipuleerd wordt en dat datgene wat je kunt laten zien, meteen een stellingname suggereert door de manier waarop je het laat zien en wat je niet laat zien. Maar de wijze waarop de perceptie plaatsvindt, lijkt mij toch iets gecompliceerder dan Joris veronderstelt - vond ik.

Garschagen gaat ook niet in het geheel van Luyendijk mee. "Je kan toch wel verslag doen van wat je zelf gezien hebt." Al voegt hij er ironisch aan toe dat hij ooit een aanslag zag gebeuren, maar er niet over kon beginnen te berichten, totdat de telexen van de grote persbureaus erover begonnen.

Nicknames for Word Nerds

The 94th edition of The Word Nerds is not just about nicknames. Howard and Dave Shepherd begin with discussing mascots and only then the nicknames begin.

What I learned this edition is where nickname comes from. The original word is 'ekename'. Then 'an ekename' evolved into 'a nickname' - note the n moving from the article to the noun. On a side note, it is also explained what is the difference between a nickname and a moniker. The Word Nerds claim that a nickname may be given, but a moniker is a chosen alias. And I was thinking it may have something to do with monks...

The rude word of the week is not one word. It is a round of confessions by Howard and Dave and an invitation to the listeners to chip in and relate what was your worst nickname. I personally had a load of nicknames. Especially my sister had a knack for driving me up the wall with her inventions, but the nasty one that stuck for a long time was Panne. Just my luck.