Zo begint Martin Simek het interview met de psycholoog Nico Frijda: "Laat me even goed naar u kijken. U heeft precies dezelfde oren als mijn vader." Wie anders dan Simek zou dit zo doen? In 2009, toen dit interview als podcast verscheen, heb ik er een recensie over geschreven, zie Nico Frijda - Simek 's Nachts.
Nico Frijda en Martin Simek
Tien jaar eerder was Frijda te beluisteren bij de VPRO in het marathon interview, dat zojuist ook per podcast is verschenen. (feed) Dat interview is ook zeer de moeite waard, al was het maar om samen met het Simek interview te beluisteren, maar ik wil nu eerst iets meer over Simek 's Nachts in het algemeen schrijven.
Simek 's Nachts was tot 2007 of 2008 een van de meest fascinerende interviewprogramma's op de Nederlandse radio en toen het een podcast werd, mijn vaste stop op de iPod. Ik begrijp nog steeds niet waarom de RVU het programma stopte. Want Simek was goed en Simek wilde zelf niet stoppen. Bij Elsevier heeft hij in 2009 nog dertien afleveringen op het internet gedaan, maar toen was het uit. En niet alleen is daarmee het programma verdwenen, de feeds zijn ook opgedoekt en dat is al helemaal doodzonde. Samen met lezers van dit blog ben ik voortdurend op zoek naar downloads van oude Simek interviews en via Huffduffer heb ik er een feed voor gemaakt. Neem een abonnement op deze Simek via Anne is a Man feed en je krijgt alle interviews die ik heb weten te vinden, met als nieuwste het interview met Nico Frijda. Help ook bij het vinden van meer. Weet je een opname van Simek te vinden, laat me weten waar die te downloaden is en ik voeg hem toe aan de feed.
Aan het einde van de uitzending schiet Martin Simeks gemoed vol. Het hele uur heeft hij zich goed gehouden, maar aan het eind wordt het hem teveel. Zijn gast is Anne-Mei The, cultureel antropologe, die komt vertellen over haar participerend onderzoek in verpleegtehuizen. Het gaat over de instituten, het personeel en natuurlijk de dementerende bewoners.
Ze heeft haar boek In de Wachtkamer van de Dood genoemd en dat, verklaart Simek, vindt hij wel erg cru. Maar dat is de realiteit en het is The er niet om te doen geweest om dat te beoordelen, maar eenvoudig te beschrijven. En daar gaat het dan dus over: hoe de dementen wachten op hun dood en hoe ze behandeld worden. Wat Simek zo emotioneert is hoe overgeleverd ze zijn en hoe weinig ze eigenlijk krijgen en hij realiseert zich hoe dichtbij het is, als niet voor je geliefden dan voor jezelf.
Het gesprek vond plaats in juni 2005, toen RVU's Simek 's nachts nog op het hoogtepunt was en het een van de beste Nederlandse podcasts was. De RVU feed biedt deze gouden tijden niet meer aan, maar de feeds die ik gemaakt heb nog wel. Het interview met Anne-Mei The is te vinden in de Huffduffer feed. Verder zijn er nog drie andere feeds Simek1, Simek2, Simek3. Al deze feeds zijn door mij samengesteld dankzij tips van lezers die deze oude afleveringen on-line hebben gevonden. Wie helpt ons aan meer?
Zowel als radioprogramma als podcast is het legendarische programma Simek 's Nachts verdwenen. Toch zijn er in cyberspace verschillende plekken waar nog oude interviews zijn terug te vinden. (Wie helpt?) Met behulp van Google en Huffduffer heb ik daar een aantal feeds van gemaakt:
Simek Feed 1 met de interviews met Daniel Lohues, Wim van Ophem, Fabienne, Jan Slagter, Rita Verdonk, Loek Kessels, Simon de Waal, Professor Wagenaar, Frans Lomans, Jeroen Willems, Marlies Dekkers, Stella Braam, Seth Gaaikema, Robbert Dijkgraaf en Elena Simons.
Simek Feed 2 met de interviews met Jan Rot, Thomas von der Dunk, Maya Lievegoed, Helmert Woudenberg (2 uur), Roos Rebergen, Christine van Broeckhoven, Arthur Japin, Dirk van de Wijngaard, Sophie van der Stap, Geert Jan Knoops, Meryem Kilic-Karaaslan, Hugo Verbrugh, Ben Mak en Raphael Creemers.
Tenslotte is er de Simek Huffduffer feed, waar ik nieuwe interviews toevoeg die ik dankzij lezers van de blog op het spoor kom. Daarin zitten interviews met Xander de Buisonjé, Ward Teunissen, Mohammed Jabri (2), Naema Tahir, Sjoerd Kooistra, Jan Lenferink en Pieter Winsemius.
Het interview met Winsemius heb ik als laatste toegevoegd. Hoewel we hem vooral kennen als voormalig politicus en minister, komt Simek met Winsemius voornamelijk over sport te spreken. Dit is niet in de laatste plaats vanwege zijn contact met en boek over Johan Cruijff.
In 2005 ontdekte ik podcasts. En het begon met Simek 's Nachts en een van de eerste, zo niet de eerste, podcast die ik als podcast beluisterde was Simeks interview met Jan Lenferink. Ik was meteen verkocht. Niet alleen voor podcast, maar ook voor Simek 's Nachts. Luister naar dit oude interview. In 2005 was Simek top en met Lenferink scherp en alert en dat is met de valse pesterigheid van Lenferink een adembenemend gevecht.
Natuurlijk is de oude Simek podcast (zowel de RVU podcast als de Elsevier podcast) onvindbaar geworden, maar waar mogelijk breng ik de oude afleveringen in mijn simek huffduffer feed. Behalve Jan Lenferink, is er ook een interview met Pieter Winsemius aan de feed toegevoegd.
We horen van hem hoe hij in de horeca is gerold. Hoe het was om als homoseksueel te functioneren, eerst in Groningen en later in Amsterdam. De magnaat komt vooral naar voren als een horeca man in hart en nieren. Een die als het moet zelf achter de tap gaat staan. Je blijft je afvragen hoe dat te rijmen valt met de criminele sferen die rondom zijn verscheiden gesuggereerd werden. Of wordt hier een vooroordeel over de branche bevestigd?
Natuurlijk is de oude Simek podcast (zowel de RVU podcast als de Elsevier podcast) onvindbaar geworden, maar waar mogelijk breng ik de oude afleveringen in mijn simek huffduffer feed.
In de laatste aflevering van KRO's voor 1 nacht was de schrijfster Naema Tahir te gast. Tahir die in Engeland geboren is uit Pakistaanse ouders en die behalve in Engeland en Pakistan, ook onder ander in Nigeria en uiteraard in Nederland heeft gewoond, brengt de thema's van identiteit (Moslima, vrouw) en sexualiteit mee in de uitzending.
Ze vertelt hoe ze haar identiteit gezocht heeft. Van een gesloten puber die haar heil in de Islam zocht, ontwikkelde ze zich tot een vrijgevochten onafhankelijke vrouw voor wie de vrijheid zichzelf te zijn het hoogste goed lijkt. Niettemin is ook dat nog een heel gevecht en de sexualiteit is een van de terreinen waarin ze dat gevecht zich ziet voltrekken. In haar Aletta Jacobslezing pleitte ze voor erkenning van de vrouwelijke sexualiteit en stelde ze dat die anders is dan de mannelijke en dat vrouwen zich niet die mannelijke sexualiteit moeten laten opdringen. Dat lijkt nogal een vage stellingname en Marc Stakenburg confronteert haar dan ook met felle reacties van vrouwen.
Het is niet zo makkelijk om er achter te komen wat ze nu precies bedoelt. Al meer wordt duidelijk als je het interview terughoort dat Martin Simek in 2006 met haar had. De RVU heeft de podcast vrijwel onvindbaar gemaakt en ik heb voor jullie gemak daarom de aflevering met Naema Tahir (met daarin haar eigen woorden: Ik ben een geraffineerde vrouw) in mijn huffduffer feed met Simek interviews gestoken.
In de Volkskrant stond bij het artikel over de vrijspraak van Lucia de B. een foto van haar dochter Fabienne. In 2006 was Fabienne te gast bij Simek 's Nachts - toen stond ze nog alleen in haar overtuiging van haar moeders onschuld. Hoewel de site van Simek alleen nog maar via het internet archief te zien is, staan sommige van zijn interviews nog on-line, al zijn die bestanden haast niet te vinden. Abonneer je op een van de volgende feeds en Fabienne zit er tussen: Huffduffer feed of Anne is a Man, googlereader feed.
Op de site van Simek stond destijds: "Fabienne (1981) is de dochter van Lucia de B.. Haar moeder werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf vanwege een groot aantal moorden die ze als verpleegster zou hebben gepleegd. Fabienne is overtuigd van de onschuld van haar moeder. Hoe gaat ze om met haar machteloosheid? Of kan ze nog iets doen? Martin Simek vraagt het zich af in Simek 's nachts."
In de uitzending blijkt Fabienne een jonge vrouw die maar moeilijk los komt en openlijk aangeeft dat ze Simek niet helemaal vertrouwt. Van de vijftig minuten die ze hebben, lopen de eerste vijfendertig tamelijk stroef. Fabienne geeft wat ontwijkende antwoorden; je moet de werkelijke antwoorden erbij raden. Maar dan, wanneer je denkt dat het niet meer gaat lukken, komt het interview los en in het laatste kwartier krijg je iets meer te zien. En als je na het luisteren naar de foto van het ANP (zie onder) kijkt, dan herken je haar toch.
De podcasts van Simek 's Nachts zijn podfaded en mijn pogingen om op het internet de files van het programma op te sporen zijn meestal mislukt. Een van de interviews waar nog wel eens naar gevraagd wordt is het dubbel interview dat Martin Simek in 2005 met Mohammed Jabri had. Op het internet archief vond ik de oude webpagina over deze confrontatie tussen Simek en Jabri.
Een confrontatie is het vooral in het eerste uur. Jabri wordt geleidelijk het gesprek steeds negatiever over 'Nederlanders' en verklaart met een superieure air van vanzelfsprekendheid dat zijn vriendin uiteraard een Marokkaanse is. Toch gaat het hier om Marrokkanen met een Nederlands paspoort en die in Nederland geboren, dan wel opgegroeid zijn en Simek meent daarom een valse tegenstelling te bespeuren en pint Jabri vast op de kwestie om het Nederlandse te definieren en aan te geven waarin hij dan niet Nederlands is. En waarom hij beter is. Wanneer Jabri dan vervalt in onduidelijke en ontwijkende cliches, kapt Simek hem kattig af en roept uit: "Ik verveel me met jou."
Dat het dan geen handgemeen wordt, verbaasde mij niet, maar de regie had het toch te kwaad. En achteraf leek dit interview mislukt. Niettemin kwamen Jabri en Simek tot een vergelijk: om nog een uur interview te doen en de ruzie uit te praten en om duidelijkheid te scheppen. Het resultaat is een zinderend en facinerend tweeluik waarvan het meer dan jammer is dat het is weggeraakt. Op indirecte wijze zijn deze en nog een paar andere files opgedoken, van podcast lusiteraars die ze bewaard hebben en bereid zijn te delen. Er is zelfs een Huffduffer feed.
We hebben ze wel eens vaker meegemaakt, gasten in Simek 's Nachts, of het nu bij de RVU of bij Elsevier was, die over bepaalde dingen niet willen praten. Het meest fascinerende is dan hoe Martin Simek naar de grens gaat, tot waar de gast zich nog veilig voelt, en er dan toch overheen probeert te gaan. Soms krijg je dan toch nog iets meer te horen dan de afbakening toeliet. Zo ook bij het laatste interview.
Al bij de inleiding vertelt Simek dat zijn gast, Nico Frijda niet graag over zijn oorlogservaringen spreekt. Je voelt dat hij daarnaartoe zal gaan werken en dat maakt het meteen al spannend. Maar behalve dat gaat het ook over Frijda's werk, over liefde en trouw en over sommege van zijn kinderen. En ook in die prive-sfeer die niet met de oorlog te maken heeft zijn er zaken niet bespreekbaar. Frijda zegt simpelweg: hier wil ik niet over praten.
En zo gaat het gesprek ook expliciet over die grenzen, over die afgesloten aspecten van de mens Frijda en waarom daar niet over gesproken kan worden. Het is het dilemma van het trauma onderdrukken of oprakelen; hij is er niet een die onverkort gelooft dat erover praten oplucht. En terwijl we bezig zijn krijg je toch nog onverwacht veel te weten. En er vallen een paar stiltes waarvan ik vermoed dat Frijda zijn tranen verbijt. Het maakt de uitzending hier en daar spannend, interessant en teglijkertijd een klein beetje ongemakkelijk, maar dat hoort erbij.
Het is nog altijd mogelijk om oude interviews van Martin Simek op te halen op het internet, maar het is verre van makkelijk. De RVU heeft de homepage van het programma Simek 's Nachts min of meer gedeactiveerd en wie de oude feed nog in iTunes heeft, kan maar een beperkt deel van het archief bereiken. Niettemin zijn er nog zo'n 90 uitzendingen te downloaden via de omroep. Deze files hebben geen duidelijke naam en je zal ze dus allemaal moeten afspelen om erachter te komen of ertussen zit wat je zoekt.
Op mijn bescheiden wijze heb ik geprobeerd hier iets aan te doen door dat gedeelte van de RVU feed, die nog wel werkt, maar niet meer in iTunes te zien is, om te leiden via mijn Google Reader. Dit resulteert in een feed waarin nog 44 oudere interviews van Simek met naam en toenaam herkenbaar en downloadbaar worden. Een paar tests hebben uitgewezen dat ook hier niet onder alle omstandigheden alle files door iTunes aangeleverd worden. Er lijkt een maximum te zitten op de lengte van de lijst en om dat weer te omzeilen heb ik de 44 interviews over drie feeds verdeeld. Op deze feeds kan je je abonneren en naar hartelust oude Simek interviews terugluisteren.
Feed 1, heet AIAM Simek1 en omvat de interviews met Daniel Lohues, Wim van Ophem, Fabienne, Jan Slagter, Rita Verdonk, Loek Kessels, Simon de Waal, Professor Wagenaar, Frans Lomans, Jeroen Willems, Marlies Dekkers, Stella Braam, Seth Gaaikema, Robbert Dijkgraaf en Elena Simons. Kopieer de link en via iTunes > Advanced > Subscribe to podcast... het inplakken van de link en OK, abonneer je je op deze feed.
Feed 2, heet AIAM Simek2 en omvat de interviews met Jan Rot, Thomas von der Dunk, Maya Lievegoed, Helmert Woudenberg (2 uur), Roos Rebergen, Christine van Broeckhoven, Arthur Japin, Dirk van de Wijngaard, Sophie van der Stap, Geert Jan Knoops, Meryem Kilic-Karaaslan, Hugo Verbrugh, Ben Mak en Raphael Creemers. Kopieer de link en via iTunes > Advanced > Subscribe to podcast... het inplakken van de link en OK, abonneer je je op deze feed.
UPDATE: er is nu ook een 4e feed en die is nog steeds groeiende.
Feed 4 is op Huffduffer: Simek op Hufduffer met Xander de Buisonjé, Ward Teunissen, Mohammed Jabri (2), Naema Tahir, Sjoerd Kooistra, Jan Lenferink, Pieter Winsemius, Anne-Mei The. Kopieer de link en via iTunes > Advanced > Subscribe to podcast... het inplakken van de link en OK, abonneer je je op deze feed.
Opmerkelijk is dat langs deze weg het interview met Rita Verdonk beschikbaar is. Dit gesprek, in de aanloop van de verkiezingen in 2006, leverde een onverkwikkelijke clash tussen Verdonk en Simek op. Simek kwam met emotionele kritiek op Verdonks vluchtelingenbeleid en Verdonk kon er niet met de air van een kalme politica op reageren. Simek raakte van zijn stuk en Verdonk ook. Hoewel het tenenkrommende radio opleverde, vond ik het persoonlijk heel fascinerend en veelzeggend, zowel wat betreft Verdonk als Simek. De RVU schaamde zich er teveel voor en heeft al een paar dagen na de uitzending de file afgeschermd in de eigen feed. Tot mijn eigen verbazing staat deze file nog wel op de server en is via AIAM Simek1 gewoon te beluisteren. Om het nog makkelijker te maken, heb ik dit interview hieronder embedded.
Alle nieuwere interviews van Simek zijn op te halen in de officiele feeds van RVU en Elsevier.
In Elseviers versie van Simek 's Nachts was de vriendin van Gijs Groenteman te gast. Op de RVU hadden we al de moeder van Gijs gehad. Voor wie het nog niet wist, Gijs Groenteman is een van de langstmeelopende redacteuren van Simek 's Nachts. Het zette Martin in een lastig parket.
Maar Martin Simek, zou Simek niet zijn als hij niet toch nog met Aaf Brandt Corstius een prima gesprek zou hebben. Aan het eind ropet hij dat het te klef wordt en al daarvoor had ik het gevoel dat hij niet goed wist wat te vragen. In wezen komt het er op neer dat hij zijn gaste de resultaten van eerdere interviews voorhoudt en daarop laat reageren.
Vanuit het perspectief van professionaliteit en originaliteit is daar natuurlijk van alles op aan te merken, maar Aaf Brandt Corstius gaat vrolijk mee en praat gemoedelijk en openhartig. Zo wordt het een leuke uitzending met de nodige primeurs. Simek zal het er moeilijk mee gehad hebben, maar het resultaat zal de luisteraar bevallen en daar gaat het ten slotte om niet waar?
Overigens, Simek heeft een afvloeiïngsregeling bij de RVU gekregen. Er moest wel een rechter aan te pas komen. En passant leren we dat hij 1000 Euro per interview ontving. Niet slecht zou ik zeggen. (bron: Volkskrant)
Zoals ik in mijn vorige recensie al schreef: ik heb weinig vertrouwen in interviews met komieken. En ik heb Freek de Jonge expliciet genoemd als iemand die mij altijd tegenvalt. Daar is trouwens wel een uitzondering op. Ergens in de jaren tachtig werd hij geinterviewd in Vrij Nederland door Bibeb. Maar toen was ik nog zo jong en zo idolaat van hem.
Niettemin haastte ik me om het interview dat Simek gisteravond met hem had zo snel mogelijk te horen. Met Simek weet je het nooit en bovendien, hoe heeft hij toch al die coryfeeen naar Elseviers versie van zijn programma gekregen? De reeks die hij tot nu toe heeft neergezet is indrukwekkend. Is iedereen bezig om dit programma terug op de radio te krijgen? Dat zou meer dan terecht zijn. Simek is een uniek geluid in de wereld van interviewers, ook al heeft hij naast pieken behoorlijke dalen (ik vond het gesprek met Ab Osterhaus na een goed begin vervelend worden), het blijft top.
Met Freek de Jonge heeft Simek al mijn verwachtingen overtroffen. Dit werd een buitengewoon programma. Freek was ontspannen en Simek maakte een goede connectie en op die moment stroomt Simek 's Nachts als de Amazone. Groots, heftig en gevarieerd. En Freek wist een brug te leggen naar mijn bewondering van vroeger.
Wat is er moeilijker dan politici interviewen? Komieken interviewen. Heel erg vaak breekt de komiek niet uit zijn komische image en blijft hangen in het typetje waarmee hij success heeft. De enige uitzondering die ik me kan herinneren was een interview dat Max Pam eind jaren 80 met Urbain Servanx (Urbanus) had. Freek de Jonge viel me vrijwel altijd tegen en het ergst zijn Kees van Kooten en Wim de Bie.
Daarom alleen al begon ik aan de laatste podcast van Martin Simek bij Elsevier met mateloze reserve. Een gesprek met Van Kooten, kan dat goed gaan? Wordt dat een gesprek met Kees of met Koot, de Vieze Man of Cor van der Laak en wel hierom? Maar met zoveel reserves viel het reuze mee.
Koot en de Vieze Man braken wel af en toe door en er is een zekere ongenaakbaarheid in Van Kooten waar ook Martin Simek niet doorheen kwam. Maar buiten dat, konden we toch genieten van een oudere man op zijn lauweren die nog gretig leeft, maar vrij is van de turbulentie van voorheen. Het mooiste vond ik wel de beschrijving hoe Kees Wim ontdekte op de middelbare school. Hij ontdekte hem niet alleen als een verwante geest, maar als een performer in een enkele ontmoeting. Dat moet je horen. En de beste grap, komt van Simek zelf, aan het eind, met dank aan Barbara van Kooten. Luister dus.
Ik had er een hard hoofd in, maar Simek is terug. Waar ik me weer niet over verbaas, is dat hij nu uitsluitend podcast en internet-stream is. Bij Elsevier heeft hij een thuis gevonden en de eerste uitzending is meteen raak. Simek is weer fris en scherp en gemotiveerd. (feed)
Gast Connie Palmen laat op zeker moment vallen dat ze weliswaar niet graag spreekt en al benoemd is dat interviews haar vermoeien, maar aan de nieuwe Simek 's Nachts werkt ze mee om het programma te redden. De vriendendienst wordt niet plichtmatig opgevoerd en het is ook geen nummertje gemakkelijk scoren voor Martin Simek. Het is een echt gesprek en het is een goed gesprek. We leren Palmen goed kennen en er zijn een paar prikkelende gedachtes over dood, over conventies en over verhalen. De verhalen die we verzinnen om het onbegrijpelijke te vangen.
Simek krijgt voor elkaar waar in het VPRO Marathon Interview drie uur voor nodig was. Al vullen de interviews elkaar goed aan. Simek met de gevoelsmatige en persoonlijke inhoud en meer cerebraal en filosofisch het gesprek met Wim Brands op de VPRO.
Ten slotte blijkt ook dat Simek 's Nachts als podcast bij Elsevier een kort leven beschoren zal zijn als er niet snel een sponsor wordt gevonden en liefst ook een radio-zender. Laten we hopen dat dat goed komt, want Simek heeft weer meer pit en levert de betere Nederlandse podcast op.
Nog voordat de podcast van Martin Simek heenging, was al een groot deel van het archief van tien jaar interviewen van het internet gehaald. Daarom is het niet meer mogelijk om terug te gaan naar de interviews met onder meer Johannes van Dam en met Arthur Japin. Dat had uitstekend vergelijkingsmateriaal opgelevered voor de recente Marathon Interviews bij de VPRO. Nu echter ben ik op mijn geheugen aangewezen
Wat ik me nog kan herinneren van het interview met Van Dam is dat Simek nauwelijks gesproken heeft over eten. Dat is in het marathon interview wel anders - daar krijg je trek en ook zin in koken. Simek gaat veel dieper in op een centraal voorval uit Van Dam's jeugd: het auto-ongeluk waar Johannes zelf ook bij betrokken was en waarbij zijn vader om het leven kwam. Van Dam heeft het er liever niet over en waar Simek hem niet loslaat, geeft VPRO interviewer Olaf Oudheusden de gelegenheid om de aandacht naar de periode daarna, Amsterdam in de jaren 60, te verleggen. Wat voor mij het belangrijkste was om Van Dam te horen over het Zionisme. Zijn ongezouten mening komt bij de VPRO meer genuanceerd uit de verf maar is nog altijd niet mals. De Zionisten in het Nederland van de jaren 40 hebben in zijn ogen de ondergang van vele joden in de holocaust in de hand gewerkt door een verkeerde inschatting van de Nazis. Omdat zij dachten dat de Nazis hen zouden helpen om de joden naar Palestina te brengen, waren ze niet echt geporteerd voor verzet. Daar is Van Dam heel kwaad over, maar bij de VPRO noemt hij het niet, zoals bij de RVU, collaboratie.
Ook het interview met Arthur Japin van Simek is er veel meer aandacht voor de vroege jeugd. Ook Japin raakt zijn vader vroeg kwijt, wat een diep effect achterlaat. In het marathon interview laat Djoeke Veninga daar wel wat ruimte voor, maar gaat het veel nadrukkelijker over schrijven en over publiciteit. In beide gevallen zou het archief van Simek niet alleen goed vergelijkingsmateriaal hebben opgeleverd, maar eveneens een welkome aanvulling. Wat is er van al dat prachtige materiaal geworden? Kom het nog ooit weer voor de internetter beschikbaar?
Het is sneller gegaan dan gerechtvaardigd. Simek 's Nachts is met ingang van 2009 als radioprogramma verdwenen, maar als podcast had het best nog iets langer mogen bestaan. Hoeveel podcast luisteraars downloaden nog uit de feed weken na verschijning - velen, vraag het maar aan onwillekeurig welke podcaster.
De RVU heeft echter de podcast feed al gede-activeerd. De laatste twee uizendingen hebben zelfs nooit in de feed gestaan en zijn alleen van de site (die is er nog wel) te downloaden: Tjeerd Bomhof en Sander de Kramer (Kramer alleen in stream). Verder zijn van de site alleen nog de uitzendingen van 2008 op te halen. Ooit was er een archief dat terugging tot voor 2005, met werk uit Kleur Bekennen dat -meen ik- al sinds 1995 bestond. Allemaal weg, fantastische audio met eeuwigheidswaarde. Nu alleen nog onbereikbaar achter de RVU-deuren.
Wat kan ik er verder nog over zeggen? Ik heb nog de interviews met K. Schippers en Theo Maassen kunnen beluisteren. Daarin is Simek zoals we hem gewend zijn. Met Schippers zijn er interessante verhalen over zijn jeugd in Amsterdam, met Maassen over lef op het toneel. Het is wachten of er nog wat komt van het eigen intitiatief van Martin Simek, samen met Gijs Groenteman op een eigen site.
In de uitzending van 14 december jongstleden van Simek 's Nachts lijkt het doek echt te vallen. Heb ik het nou goed begrepen dat er nog een, of twee, uitzendingen komen? Het einde was al aangekondigd en Simek had er in de vorige uitzending die ik recenseerde voor het eerst ook aan gerefereerd, maar in de uitzending van afgelopen zondag was het haast of er een andere Simek zat. De oude Simek die we zo goed vinden.
Het moet aan hem geknaagd hebben. Het heeft in ieder geval aan mij geknaagd. Vaak had ik in het afgelopen jaar het gevoel dat Simek wat mat was. Maar nu dat het echt echt voorbij is, kwam er opeens een vechter naar boven. Het leek wel alsof hij nog een maal aan de ether wilde laten voelen waar hij toe in staat is. Zijn gast was de lach-therapeut Dhyan Sutorius en Simek pakte hem aan zonder mededogen. Onthulde de argeloze gast en pakte hem met liefde weer in.
Het is wel vaker gebeurd dat Simek zijn gast met stomheid slaat. Vaak komen ze daar wel weer uit, meestal met een beetje terugvallen in de 'comfort zone', soms door het interview grondig te verpesten - zoals Rita Verdonk deed. Maar hoe het ook uitpakt, als Simek zijn gast op het verkeerde been heeft gezet, hoe ongepolijst het verderr ook mag lopen, dan heb je de beste Simek dan heb je de meest onversneden podcast die je kan hebben. En Dhyan Sutorius had de ongelofelijke moed om op het verkeerde been te blijven staan en ook al betekent dat vele stiltes en kom je zoveel niet te weten. Het levert het meest intrigerende tweegesprek op dat ik in tijden heb gehoord.
En zo komt het fatale moment langzaam dichterbij. Er zullen nog twee, hooguit drie uitzendingen met Simek op podcast te bespreken zijn en dan is het afgelopen. Een lezer op dit blog liet een commentaar achter dat in de laatste uitzending, die van 14 december, Simek het afscheid het interview laat overschaduwen. Dat kan ik nog niet beluisteren, want er is nog geen podcast van gemaakt, maar ik kan al wel vertellen dat Martin in de uitzending met Louis Tas voor het eerst gewag maakt van het aanstaande afscheid.
Martin Simek houdt zich nog in. 'Het is niet anders', lijkt hij te willen zeggen, maar er was een onafgemaakte zin die me bijbleef. "de RVU heeft me ontdekt," begint hij en waar gaat die zin naartoe vroeg ik mij af? De RVU heeft me gemaakt en nu mogen ze me ook afbreken. De RVU heeft in me geinvesteerd, maar heeft geen sentimenten. God geeft en god neemt ook weer weg. Wat verbeelden ze zich wel. Of: ik dacht ergens thuis te horen en nu word ik er zonder pardon of goede reden uitgeschopt.
Louis Tas is niet de eerste holocaust overlevende die Simek interviewt. Hij is niet de eerste die in snikken uitbarst tijdens de uitzending. Maar deze keer gebeurde dat wel in de allerlaatste seconde. Het afscheid slaat al met de laatste muziekkeus van de gast - Orfeus. Wat os dit vraagt Martin, argeloos. Er komt een halve zin als antwoord: hij probeerde zijn geliefde uit de onderwereld te redden... En daar stokt het in huilen. Uit de onderwereld redden. Kennelijk een onmogelijke opgave die we toch steeds weer aangaan.
Nu Simek 's nachts op het einde loopt, de show gaat binnenkort uit de lucht, en er geen tekenen zijn dat er een doorstart in podcasting wordt gemaakt, mogen we voorzichtig veronderstellen dat Martin Simek met pensioen gaat. Althans als interviewer, althans voorlopig. In alle berichten is de man zelf nooit aan het woord gekomen en is er geen enkele aanwijzing of hij het wel best vindt zo, of met tegenzin stopt. In de show zelf is er niet zo heel veel van te merken.
Ik vond Simek halverwege 2008 wat zwakker, ongeinspireerd haast en misschien is dat het moment geweest dat intern duidelijk werd dat het programma zijn beste tijd gehad had. Dat hoeft niet zo te zijn, want de interviewstijl van Simek is een wat riskante. Zijn intuitieve, impulsieve benadering van de gast kan heel gemakkelijk misgaan. Er moet iets klikken tussen de gast en Simek anders is er niets aan. Het soort van gasten dat naar mijn observatie de meest nadrukkelijke garantie op succes bieden zijn de iets minder bekende, maar wel geinspireerde en toch ook weer nuchtere gasten. Simpel gezegd, de kunstenaars met wortels in de Hollandse klei.
Zo had Simek er weer een te pakken in Piet Hein Eek. Ik hoef niet al te veel over het interview te zeggen - het is weer vanouds gezellig. Wat rest te zeggen is dat ik benieuwd ben hoe lang het (drastisch ingeperkte) Simek archief on-line blijft. Gezien de geringe tegenstand van de ster zelf, zal er vrees ik niet veel overblijven. Houdt U van Simek, download hem dan nog in 2008, voordat het niet meer kan.
De finale batch van Simek 's Nachts bevat een interview met Ernst van de Wetering (stream, download), dat zeer de moeite waard is. Dat Van de Wetering 's werelds grootste specialist met betrekking tot Rembrandt van Rijn is, benadrukt Martin Simek tot vervelens toe. Zo is het wel genoeg, klaagt hij en Simeks excuus is (in de laatste minuten van het programma) dat er nog mensen ingeschakeld kunnen hebben. Laat Simek gauw gaan podcasten, dan hoeft hij daar niet meer aan te denken.
Van de Wetering is ook een van diegenen die in de jaren tachtig het grote zwijgen omtrent de 'Foute Ouders' heeft doorbroken. Daar gaat hij liever niet op in, al dwingt Simek hem er gelukkig wel toe. Dan zie je dat de rehabilitatie van zijn vader vooral op persoonlijk vlak geschiedt. Vader van de Wetering is vooral musicus en schilder. De politiek is gewoon niet relevant voor Ernst. Het is natuurlijk ook een vermijden van waar het omgaat, maar tegelijkertijd ook werkelijk niet relevant tussen vader en zoon.
Gelukkig komen daardoor ook wat wijder te spreken over schilderkunst en daar heb ik het gevoel een mini-college kunstgeschiednis gekregen te hebben en mijn ogen verrijkt te weten voor het volgende museumbezoek. Hoewel Simek haast storend is met matige vragen, toch zou je ook kunnen zeggen dat hij de juiste sfeer voor dit prachtige gesprek heeft gecreëerd.
